Balkonik, kule czy laska — jak dobrać sprzęt do chodzenia

Balkonik wybierz, gdy chód jest niepewny, równowaga słaba albo lekarz zalecił odciążanie nogi, a chory ma mało siły w rękach. Kule łokciowe sprawdzą się u osoby z dobrą równowagą i sprawnymi rękami, która musi odciążyć nogę. Laska wystarczy przy lekkim bólu jednej nogi. Każdy sprzęt ustaw tak, by łokieć był zgięty o około 15–30 stopni.

Poniżej porównanie w tabeli, wskazówki doboru wysokości, zasady chodzenia z laską, objawy alarmowe i informacja o dofinansowaniu.

Czym różnią się balkonik, kule i laska?

Różnią się stopniem podparcia i tym, ile wymagają od chorego. Balkonik daje najszerszą podstawę i największą stabilność, ale spowalnia chód i utrudnia pokonywanie schodów. Kule pozwalają mocno odciążyć nogę, lecz wymagają siły w rękach, koordynacji i dobrej równowagi. Laska daje najmniej podparcia, jest za to najwygodniejsza w domu i na zewnątrz.

Kiedy wybrać balkonik, kiedy kule, a kiedy laskę?

Balkonik wybiera się zwykle przy słabej równowadze, po upadkach, po złamaniu szyjki kości udowej i u osób osłabionych po szpitalu. Kule są dobrym rozwiązaniem po operacji kolana, stawu skokowego lub po endoprotezie, gdy chory ma sprawne ręce. Laska pomaga przy lekkim bólu jednej nogi, gdy równowaga jest dobra, a chód tylko nieco niepewny.

Sprzęt często zmienia się w trakcie rehabilitacji: po złamaniu biodra pacjent zaczyna od balkonika, potem przechodzi na kule, a na końcu na laskę. Ten etap opisujemy we wpisie o rehabilitacji po złamaniu szyjki kości udowej.

Jak dobrać wysokość balkonika, kul i laski?

Stań prosto w butach, w których chodzisz na co dzień, z rękami swobodnie opuszczonymi. Uchwyt balkonika, kuli lub laski powinien znaleźć się na wysokości zgięcia nadgarstka. Gdy chwycisz uchwyt, łokieć powinien być lekko zgięty, o około 15–30 stopni. Przy kulach łokciowych obejma powinna obejmować przedramię kilka centymetrów poniżej łokcia.

Za wysoki sprzęt unosi bark i męczy rękę, za niski zmusza do pochylania się, co zwiększa ryzyko upadku. Sprawdź też gumowe końcówki – starte lub popękane trzeba wymienić, bo ślizgają się na mokrej posadzce.

W której ręce trzymać laskę i jak z nią chodzić?

Laskę trzymaj w ręce przeciwnej do bolącej lub słabszej nogi, czyli przy bólu prawego kolana – w lewej ręce. Laska i chora noga wysuwają się do przodu razem, a zdrowa noga robi krok jako druga. Takie ustawienie przypomina naturalną pracę rąk przy chodzeniu i przenosi część ciężaru z bolącej nogi na rękę.

Na schodach obowiązuje prosta zasada: w górę najpierw zdrowa noga, w dół najpierw chora noga razem z laską.

Czy sprzęt do chodzenia można dostać z dofinansowaniem NFZ?

Kule, laski i balkoniki należą do wyrobów medycznych, które w Polsce NFZ może częściowo refundować na zlecenie wystawione przez uprawnionego lekarza lub innego uprawnionego specjalistę . Wysokość dopłaty, okres użytkowania i zasady realizacji zlecenia zależą od aktualnych przepisów, dlatego warto zapytać o nie lekarza prowadzącego.

Gabinet „W zdrowym ciele” przyjmuje wyłącznie prywatnie i nie wystawia zleceń NFZ .

Jak fizjoterapeuta pomaga dobrać sprzęt?

Fizjoterapeuta ocenia siłę, równowagę i sposób chodzenia, sprawdza zalecenia lekarza dotyczące obciążania nogi i na tej podstawie podpowiada rodzaj sprzętu. Ustawia jego wysokość i uczy bezpiecznego chodzenia, także po schodach i przez progi. Dobór najlepiej przeprowadzić w domu chorego, na jego własnych podłogach, schodach i w ciasnych przejściach.

Ceny obowiązują od 08.2026. Liczbę wizyt fizjoterapeuta ustala indywidualnie. Sprzęt to tylko część profilaktyki upadków – warto połączyć go z ćwiczeniami opisanymi we wpisie upadki u seniora – ćwiczenia równowagi.

Podsumowanie

Balkonik daje najwięcej podparcia, kule pozwalają odciążyć nogę osobie sprawnej w rękach, a laska wystarcza przy lekkim bólu jednej nogi. Uchwyt ustaw na wysokości nadgarstka, laskę trzymaj w ręce przeciwnej do chorej nogi, a przy nagłych trudnościach z chodzeniem idź najpierw do lekarza.

Najczęściej zadawane pytania

Źródła

• Bradley S.M., Hernandez C.R., Geriatric assistive devices, American Family Physician, 2011.
• Van Hook F.W., Demonbreun D., Weiss B.D., Ambulatory devices for chronic gait disorders in the elderly, American Family Physician, 2003.
• National Institute for Health and Care Excellence (NICE), Falls in older people: assessing risk and prevention (CG161), 2013.
• Ustawa z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych.