Łokieć tenisisty to przeciążenie ścięgien mięśni prostujących nadgarstek w miejscu ich przyczepu do nadkłykcia bocznego kości ramiennej. Objawia się bólem po zewnętrznej stronie łokcia przy chwytaniu, podnoszeniu i odkręcaniu. Dotyczy ok. 1–3% dorosłych, najczęściej między 35. a 55. rokiem życia, a tenisiści stanowią tylko niewielką część chorych.
Poniżej opisujemy objawy, sytuacje wymagające lekarza, metody leczenia o najlepiej udokumentowanym działaniu, 3 ćwiczenia z dawkowaniem i rolę fizjoterapii.
W skrócie
- Łokieć tenisisty dotyczy ok. 1–3% dorosłych; u większości osób objawy ustępują w ciągu ok. roku.
- Podstawą leczenia są modyfikacja obciążeń i ćwiczenia; iniekcja sterydowa daje krótkotrwałą ulgę, ale w dłuższej perspektywie wypada gorzej.
- Fala uderzeniowa kosztuje 100 zł, z terapią manualną 200 zł; TECAR 150 zł.
- Konsultacja fizjoterapeutyczna: 180 zł, gabinet w Rydułtowach czynny pn–pt 7:00–20:00.
- Gabinet przyjmuje wyłącznie prywatnie (bez NFZ).
Spis treści
Jakie są objawy łokcia tenisisty?
Głównym objawem jest ból po zewnętrznej stronie łokcia, który nasila się przy chwytaniu przedmiotów, podnoszeniu kubka, odkręcaniu słoików, pracy myszką i podawaniu ręki. Bolesny jest ucisk okolicy nadkłykcia bocznego oraz prostowanie nadgarstka i środkowego palca przeciw oporowi. Ból może promieniować na przedramię, a siła chwytu bywa wyraźnie osłabiona.
Najczęściej problem pojawia się po okresie intensywnej pracy rękami: remontu, prac ogrodowych, pracy przy komputerze lub na linii produkcyjnej. Nazwa jest myląca – większość chorych nigdy nie grała w tenisa.
Kiedy z bólem łokcia najpierw do lekarza?
Do lekarza warto zgłosić się przed fizjoterapią, gdy ból łokcia pojawił się po urazie lub upadku, gdy łokieć jest obrzęknięty, gorący i zaczerwieniony, gdy nie można go w pełni wyprostować lub zgiąć, a także przy drętwieniu i mrowieniu palców, osłabieniu dłoni, gorączce lub bólu nocnym z niezamierzonym chudnięciem.
Drętwienie palców może wskazywać na ucisk nerwu, a ograniczenie ruchu po urazie – na złamanie lub uszkodzenie stawu. Ból łokcia bywa też przeniesiony z kręgosłupa szyjnego. Polecanych specjalistów, w tym neurologa, znajdziesz na stronie Polecani specjaliści.
Jak leczy się łokieć tenisisty?
Leczenie zaczyna się od zmniejszenia obciążeń wywołujących ból i stopniowych ćwiczeń wzmacniających mięśnie przedramienia. Pomocniczo stosuje się opaskę odciążającą, terapię manualną i falę uderzeniową. Iniekcja sterydowa daje szybką, ale krótkotrwałą ulgę, a w badaniach wiąże się z gorszymi wynikami po roku i większym ryzykiem nawrotu niż obserwacja lub fizjoterapia.
Fala uderzeniowa bywa rozważana, gdy dolegliwości utrzymują się mimo ćwiczeń; wyniki badań nad jej skutecznością są niejednoznaczne, dlatego traktuje się ją jako uzupełnienie programu ćwiczeń. W gabinecie w Rydułtowach rodzaj zabiegów i liczbę wizyt fizjoterapeuta dobiera indywidualnie po konsultacji. Leczenie operacyjne rozważa lekarz tylko przy długotrwałym braku poprawy.
Fala uderzeniowaprzy przewlekłych przeciążeniach przyczepów ścięgien, po wykluczeniu przeciwwskazań (m.in. ciąża, zaburzenia krzepnięcia)100 złTerapia TECARprzy bólu i wzmożonym napięciu mięśni przedramienia150 złCeny obowiązują od 08.2026. Porównanie obu zabiegów znajdziesz we wpisie TECAR czy fala uderzeniowa.
Jakie ćwiczenia pomagają przy łokciu tenisisty?
Najlepiej udokumentowane są ćwiczenia stopniowo wzmacniające prostowniki nadgarstka: najpierw napięcia bez ruchu (izometria), potem powolne opuszczanie ciężaru. Wykonuje się je codziennie, akceptując ból do 3–4 w skali 0–10, który nie nasila się następnego dnia. Poniższe 3 ćwiczenia mają charakter ogólny i nie zastępują programu ustalonego po badaniu.
- Napięcie izometryczne. Przedramię oparte na stole, dłoń wierzchem do góry poza krawędzią. Drugą ręką przytrzymaj wierzch dłoni i próbuj unieść nadgarstek bez ruchu. 5 napięć po 30 sekund, przerwa 1 minuta, raz dziennie.
- Powolne opuszczanie. W tej samej pozycji trzymaj butelkę wody 0,5 l. Drugą ręką pomóż unieść nadgarstek, a następnie powoli, przez 3–4 sekundy, opuść go samodzielnie. 3 serie po 10–15 powtórzeń, raz dziennie.
- Rozciąganie prostowników. Wyprostuj łokieć, dłoń skieruj w dół i drugą ręką delikatnie zginaj nadgarstek. 3 razy po 20 sekund, 2 razy dziennie.
Jeśli ból się nasila lub promieniuje, przerwij ćwiczenie i skonsultuj się z fizjoterapeutą.
Warto wiedzieć: przy pracy przy komputerze pomaga ustawienie myszki blisko ciała i podparcie przedramienia na biurku na całej długości.
Inne bóle stawów opisujemy w przewodniku ból stawów i urazy.
Podsumowanie
Łokieć tenisisty to przeciążenie ścięgien przy nadkłykciu bocznym, które u większości osób ustępuje, a podstawą leczenia są modyfikacja obciążeń i ćwiczenia wzmacniające. Fala uderzeniowa (100 zł) i TECAR (150 zł) są uzupełnieniem, a nie zastępstwem ćwiczeń.
Najczęściej zadawane pytania
Ile trwa łokieć tenisisty?
Czas trwania łokcia tenisisty jest różny. W badaniach u większości osób objawy wyraźnie zmniejszają się w ciągu około roku, także bez specjalistycznego leczenia, ale u części utrzymują się dłużej. Regularne ćwiczenia i zmniejszenie obciążeń pomagają kontrolować ból i wrócić do pracy oraz aktywności.
Czy opaska na łokieć tenisisty pomaga?
Opaska zakładana kilka centymetrów poniżej łokcia może zmniejszać ból podczas chwytania i pracy, bo zmienia rozkład sił na przyczepie ścięgien. U części osób daje odczuwalną ulgę, u innych niewielką. Opaska nie leczy przyczyny, dlatego warto stosować ją razem z ćwiczeniami.
Czym różni się łokieć tenisisty od łokcia golfisty?
Łokieć tenisisty boli po zewnętrznej stronie łokcia i dotyczy mięśni prostujących nadgarstek. Łokieć golfisty boli po wewnętrznej stronie i dotyczy mięśni zginających nadgarstek. Mechanizm przeciążenia i zasady leczenia są podobne, ale ćwiczenia ukierunkowuje się na inną grupę mięśni. Oba problemy mogą występować jednocześnie.
Czy fala uderzeniowa na łokieć boli?
Podczas zabiegu falą uderzeniową odczuwa się pukanie i miejscową tkliwość, czasem nieprzyjemną. Fizjoterapeuta dobiera intensywność tak, by była do zniesienia. Po zabiegu okolica może być przez pewien czas bardziej wrażliwa. Przeciwwskazaniami są m.in. ciąża, zaburzenia krzepnięcia i choroba nowotworowa w okolicy zabiegu.
Czy z łokciem tenisisty można pracować przy komputerze?
Zwykle tak, ale warto zmienić ustawienie stanowiska: myszka blisko ciała, przedramię podparte na biurku, nadgarstek w pozycji neutralnej. Pomagają częste krótkie przerwy i zmiana ręki przy niektórych czynnościach. Jeśli praca nadal nasila ból, warto omówić z fizjoterapeutą dalsze zmiany stanowiska i dobór ćwiczeń.
Czy do fizjoterapeuty z łokciem tenisisty potrzebne jest skierowanie?
Na prywatną wizytę w gabinecie „W zdrowym ciele” skierowanie zwykle nie jest wymagane. Gabinet nie ma umowy z NFZ, a konsultacja kosztuje 180 zł. Warto zabrać wyniki USG łokcia, jeśli były wykonane, oraz informację o wcześniejszych iniekcjach i ich datach.
Źródła
- Coombes B.K. i wsp., Effect of corticosteroid injection, physiotherapy, or both on clinical outcomes in patients with unilateral lateral epicondylalgia, JAMA, 2013.
- Bisset L. i wsp., Mobilisation with movement and exercise, corticosteroid injection, or wait and see for tennis elbow, BMJ, 2006.
- NICE Clinical Knowledge Summaries, Tennis elbow, aktualizacja.
O autorze: mgr Tatiana Grabowska – magister fizjoterapii, numer prawa wykonywania zawodu PWZFz 11646. Od 2013 r. prowadzi Gabinet fizjoterapii i rehabilitacji „W zdrowym ciele” w Rydułtowach; ma ok. 12 lat doświadczenia zawodowego. Profil fizjoterapeutki
- Konsultacja180 zł
- Skierowanieniepotrzebne
- Rejestracjapn–pt: 7.00–20.00
